HAVO / VWO

Maatschappijleer maakt deel uit van het gemeenschappelijk deel in havo en vwo. Maatschappijwetenschappen is keuzeprofielvak in de profieldelen Cultuur & Maatschappij en Economie & Maatschappij en een vak in het vrije deel.

Maatschappijleer 
Voor maatschappijleer kunt u de eindtermen vinden op www.examenblad.nl 

Maatschappijwetenschappen – nieuw programma
In augustus 2017 is het nieuwe programma maatschappijwetenschappen in het vierde leerjaar gestart. In 2020 doen havo- en vwo-leerlingen examen op basis van dit nieuwe programma. Alleen voor vwo-leerlingen die afgelopen jaar gezakt zijn of die om een andere reden een jaar vertraging hebben opgelopen is er nog een bezemexamen. U vindt meer informatie op www.examenblad.nl.

De examenbundels voor 2019-2020 zijn dus gebaseerd op het nieuwe programma. U vindt deze examenbundels via de onderstaande links:

Examenbundel havo 2019-2020

Examenbundel vwo 2019-2020

Vwo-leerlingen die het bezemexamen doen, kunnen beter op zoek gaan naar een examenbundel uit vorig schooljaar (2018-2019).

Concept-contextbenadering
Karakteristiek voor het nieuwe examenprogramma is de concept-contextbenadering. Daarmee verdwijnt de thematische aanpak van het huidige programma. Het programma bevat compleet vernieuwde domeinen. De vier hoofdconcepten zijn:

  • Vorming
  • Verhouding
  • Binding
  • Verandering

De vier hoofdconcepten met 23 kernconcepten zijn voor havo en vwo gelijk.

Contexten zijn een selectie uit de maatschappelijke problematieken en processen die in het vak aan de orde komen. De contexten voor het CSE (centraal schriftelijk examen) zijn verschillend voor havo en vwo.

havo vwo
  • Hoofdconcept Vorming
    Context: Samenlevingsvormen
  • Hoofdconcept Verhouding
    Context: Maatschappelijke verschillen
  • Hoofdconcept Binding
    Context: Veiligheid
  • Hoofdconcept Verandering
  • Hoofdconcept Vorming
  • Hoofdconcept Verhouding
    Context: Machtsverhoudingen in de wereld
  • Hoofdconcept Binding
    Context: Natievorming en rol van de staat
  • Hoofdconcept Verandering
    Context: De wording van de moderne westerse samenleving

De contexten bij het hoofdconcept Verandering (havo) en het hoofdconcept Vorming (vwo) maken geen deel uit van het centraal examen. Deze contexten kan de school zelf kiezen, en maken onderdeel uit van het schoolexamen. Daarnaast moeten leerlingen sociale en politieke actualiteiten leren analyseren met behulp van de hoofd- en kernconcepten. Ook het toepassen van hoofd- en kernconcepten binnen deze actuele contexten maakt deel uit het van schoolexamen.

Op de site maatschappijwetenschappen.slo.nl vindt u alle informatie over het nieuwe programma: examenprogramma’s, voorbeeldlesmateriaal, voorbeeldexamens, regionale netwerken van docenten en workshops over het nieuwe programma.

Posters examenvak
De NVLM heeft nieuwe posters gemaakt om maatschappijwetenschappen onder de aandacht te brengen bij leerlingen. Deze zijn gratis voor NVLM-leden. Posters kunnen worden aangevraagd door een mail te sturen naar nielsdekker@nvlm.nl.

Maatschappijwetenschappen invoeren?
Waarom moet uw school maatschappijwetenschappen aanbieden in de maatschappijprofielen en de vrije ruimte? Han Noordink en Coen Gelinck (SLO, 2016) hebben in het mei-nummer van M&P (2016) de argumenten voor u op een rij gezet.