HAVO / VWO

Maatschappijleer maakt deel uit van het gemeenschappelijk deel in havo en vwo. Maatschappijwetenschappen is keuzeprofielvak in de profieldelen Cultuur & Maatschappij en Economie & Maatschappij en vak in het vrije deel.

Maatschappijleer 
Voor maatschappijleer kunt u de eindtermen vinden op www.examenblad.nl 

Maatschappijwetenschappen – oud programma
In 2019 doen vwo-leerlingen nog eindexamen in het oude programma maatschappijwetenschappen. Havo-leerlingen die zijn gezakt kunnen een bezemexamen doen op basis van het oude programma. Voor Maatschappijwetenschappen vindt u de eindtermen op www.examenblad.nl. Er is ook een examenbundel beschikbaar. Deze kunt u via www.bol.com bestellen. Zie www.examenbundel.nl voor meer informatie.

Maatschappijwetenschappen – nieuw programma
In augustus 2017 is het nieuwe programma maatschappijwetenschappen in het vierde leerjaar gestart. Het eerste landelijke havo-examen wordt afgenomen in 2019 en het eerste vwo-examen in 2020. Er is een examenbundel voor de havo verschenen. Deze kunt u via www.bol.com bestellen.

Concept-contextbenadering
Karakteristiek voor het nieuwe examenprogramma is de concept-contextbenadering. Daarmee verdwijnt de thematische aanpak van het huidige programma. Het programma bevat compleet vernieuwde domeinen. De vier hoofdconcepten zijn:

  • Vorming
  • Verhouding
  • Binding
  • Verandering

De vier hoofdconcepten met 23 kernconcepten zijn voor havo en vwo gelijk.

Contexten zijn een selectie uit de maatschappelijke problematieken en processen die in het vak aan de orde komen. De contexten voor het CSE (centraal schriftelijk examen) zijn verschillend voor havo en vwo.

havo vwo
  • Hoofdconcept Vorming
    Context: Samenlevingsvormen
  • Hoofdconcept Verhouding
    Context: Maatschappelijke verschillen
  • Hoofdconcept Binding
    Context: Veiligheid
  • Hoofdconcept Verandering
  • Hoofdconcept Vorming
  • Hoofdconcept Verhouding
    Context: Machtsverhoudingen in de wereld
  • Hoofdconcept Binding
    Context: Natievorming en rol van de staat
  • Hoofdconcept Verandering
    Context: De wording van de moderne westerse samenleving

De contexten bij het hoofdconcept Verandering (havo) en het hoofdconcept Vorming (vwo) maken geen deel uit van het centraal examen. Deze contexten kan de school zelf kiezen, en maken onderdeel uit van het schoolexamen. Daarnaast moeten leerlingen sociale en politieke actualiteiten leren analyseren met behulp van de hoofd- en kernconcepten. Ook het toepassen van hoofd- en kernconcepten binnen deze actuele contexten maakt deel uit het van schoolexamen.

Op de site maatschappijwetenschappen.slo.nl vindt u alle informatie over het nieuwe programma: examenprogramma’s, voorbeeldlesmateriaal, voorbeeldexamens, regionale netwerken van docenten en workshops over het nieuwe programma.

Regionale vakdidactische netwerken maatschappijwetenschappen
Met het oog op de invoering van het nieuwe examenprogramma maatschappijwetenschappen is een aantal regionale vakdidactische netwerken van start gegaan. De invulling van die netwerken kan verschillend zijn, maar in ieder geval kunnen deelnemende docenten ervaringen uitwisselen en samenwerken bij bijvoorbeeld het maken van een PTA of het ontwerpen van lessen. Meer informatie vindt u op maatschappijwetenschappen.slo.nl/planning/netwerken/.

Posters examenvak
De NVLM heeft nieuwe posters gemaakt om maatschappijwetenschappen onder de aandacht te brengen bij leerlingen. Deze zijn gratis voor NVLM-leden. Posters kunnen worden aangevraagd door een mail te sturen naar nielsdekker@nvlm.nl.

Maatschappijwetenschappen invoeren?
Waarom moet uw school maatschappijwetenschappen aanbieden in de maatschappijprofielen en de vrije ruimte? Han Noordink en Coen Gelinck (SLO, 2016) hebben in het mei-nummer van M&P (2016) de argumenten voor u op een rij gezet.